Windows Server 2008 de IIS 7.0 Web Sitesi Yayınlamak

Windows 2008 hala beta aşamasında, en azından ben bu makaleyi hazırlarken öyleydi. Windows 2008’de IIS 7. sürümüne ulaştı ve bu sefer epeyce değişikliğe uğradı. Bu makale, IIS7. deki tüm değişiklikleri ve yenilikleri size anlatmayacak, ancak bu hızlı adım-adım rehberde hızlı bir şekilde IIS’de bir web sitesi yayınlamayı öğreneceksiniz.

Windows 2003’de IIS 6.0 varsayılan olarak kapalı bir Windows bileşeni olarak gelmekteydi, çünkü önceki sürümde yani IIS 5.0 ve Windows 2000’de varsayılan olarak açık durumda gelen  IIS  birçok worm ve trojana ev sahipliği yaparak dünya çapında yayılmış, birçok sisteme zarar vermişti. Bu sebeple IIS 7’de varsayılan olarak kapalı bir özellik olarak geliyor. 

İşimize ilk olarak IIS 7.0 ve gerekli bileşenleri yükleyerek başlayalım. IIS 7.0 ı yüklemek için “Server Manager”ı açın ve Roles bölümüne tıklayın. Buradan da Add Roles seçeneğini seçin. 2008’de ilk defa rol ekliyorsanız size güvenlikle ilgili bir uyarı ekranı gelecektir.Bu ekranı tekrar görmek istemiyorsanız “Skip this page by default” seçeneğini seçin ve next’e tıklayın. 

Dahasonra karşınıza gelecek olan Server Roles ekranında Web Server (IIS) seçeneğini seçin. Bu seçimi yaptıktan sonra bir pencere karşınıza gelecek ve IIs kurulumu için Windows Process Activation Service ile beraber Process model ve Configuration API’s  adlı bileşenlerinde yüklenmesi gerektiğini hatırlatacaktır. Düzgün bir kurulum gerçekleşmesi için bunlarıda yüklemeniz gerekir. Onun için Şekil 1’de de göründüğü gibi bu pencerede “Add required Features” butonuna tıklayın ve sonra next’e ıklayıp yola devam edin. 

 

 Şekil 1 – Gerekli bileşenlerin hepsini yüklemeniz gerekir.

Daha sonra Role Services ekranında IIs içindeki ek bileşenlerin içinde hangilerini yükleyip hangilerini yüklemeyi istediğiniz konusunda bir seçim ekranı ile karşılaşırsınız ( Şekil 2)

 Şekil 2 – Gerekli IIS 7.0 bileşenlerini yükleyiniz.

Ben burada özel bir seçim gözetmeyerek tüm IIS 7.0 bileşenlerini yüklemeyi tercih ediyorum. Bu aşamada özellikle belirtmek istediğim birkaç şey var. Öncelikle yukarıdaki şekilde de gördüğünüz gibi IIS 6.0 a ilişkin birkaç bileşen ve yönetim konsolu seçeneği var. Bu bileşen ve konsollarla Windows 2008 üzerinden IIS 6.0 servislerini yönetebilirisiniz. 

Bir diğer yeni özellik ise IIS 7.0’da ftp ve ftp sitelerine dair bir kısayol veya linke rastlayamayacak olmanız. IIS 7.0 konsolunda FTP siteleri oluşturmak için bir seçenek yoktur. Windows 2008’de FTP siteleri oluşturmak için IIS 6.0 management console bileşenini yüklemeniz gerekmektedir. 

Gerekli seçimleri de yaptıktan sonra yola devam ediniz. Bir sonraki adımda Confirmation ekranında yükleyeceğiniz bileşenlerin bir listesini görecek ve Windows tarafından birkaç nasihat alacaksınız :-)   Install butonuna tıklayarak kuruluma başlayabilirsiniz. Kurulumun tamamlanması  bilgisayarınızın yapılandırmasına bağlı olarak birkaç dakikayı bulabilir. Windows 2008 tam bir RAM canavarı! Daha önceki Windows 2008 makalemde, yeni serverın donanımsal ihtiyaçlarından bahsetmiştim, sonra niye yavaş yükleniyor bu demeyin. Darılmaca küsmece yok :-) 

Her neyse, kurulum bittikten sonra, bir Results ekranı gelir. Close butonuna tıklayıp kurulum penceresini kapatınız. 

 

Şekil 3 – İşte IIS 7.0 karşınızda !

Kurulum bittikten sonra IIS manager ı başlatmak için StartAll ProgramsAdministrative Tools  IIS Manager yolundan yada kısaca Run’a inetmgr yazarak ulaşabilirsiniz. Ben ilk IIs manager ı açınca şoka uğramıştım, çünkü ara yüz gerçekten çok fazla değişmiş. Hatta bununda ötesinde, eski IIS sürümleriyle alakası bile yok! İlk açtığınızda bir dashboard ile karşılaşıyorsunuz ( start page). Bu sayfada basit yönetimsel görevler için kısa yollarla Microsoft Technet sitelerine linkler görüntülenir. Sunucunuzu seçerek IIS ana ekranına ulaşırsınız ( Şekil 3)

Görünüme ilk başta alışmamanız çok doğal. İlk şoku atlatana kadar görünümü değiştirmek işinize yarayabilir. Bunun için pencerenin altında bulunan Content View seçeneği işinizi bir nebze görür.

Şimdi ilk iş olarak Bir Web sitesini yayınlayalım. Ben bu yazıda örnek olması açısından hazır bir HTML şablonu kullandım. Sol taraftan sunucu ikonuna sağ tıklayın ve açılan menüden “Add Web Site…” ( Şekil 4 ) komutunu çalıştırın.

Şekil 4 -  Yeni bir web sitesi oluşturalım.
  

Bu komutu verdikten sonra karşımıza gelen pencerede (Şekil 5) sitemizle ilgili bazı ayarlar yapmamız gerekir. Site name kısmına sitenizin adını yazın. Buraya yazacağınız isim www.windowsmagazin.com gibi bir şey olmak zorunda değildir. Sadece siteyi ayırt etmenizi sağlayan bir isim giriniz.

  

Yalnız unutmayınız ki bu ismi girince aynı isimde birde Application Pool oluşturulacaktır. İsterseniz “select” butonuna basarak başka bir pool seçeblirsiniz (Tabii eğer yapılandırılmışsa…)

Physical path bölümüne, web sitenizin dosyalarının bulunduğu yada bulunacağı dizinin yolunu belirtmeniz gerekir. Ben aşağıdaki örnekte de göründüğü gibi D:\windowsmagazin_homepath adlı verilen bir yol girdim.

  

Eğer buraya yazdığınız yol bir başka bilgisayardaki paylaştırılmış bir klasörse “Connect as…” seçeneğini seçerek kullanıcı adı ve şifre ayarlarını girmeniz gerekebilir. “Test Settings…” ile bu ayarları kontrol edebilirsiniz.

 Şekil 5 – Web site yapılandırma ekranı
  

Binding kısmına Web sitenizin çalışma türünü belirtmeniz gerekir. Burada http ile https arasında bir seçim yapabilirsiniz. Normalde web siteleri bildiğiniz gibi http protokolünü kullanırlar. Ancak siz veri güvenliği ve şifrelemede olsun diyorsanız https i seçersiniz. 

https seçeneği ek yapılandırma gerektirir. http seçeneğini kullanarak sihirbaza devam ediniz. https ile web sitesi yayınlama konusu bir başka makalemde anlatacağım.

IP address kısmında Web sitenizin yayın yapacağı adres yada adresleri seçebilirsiniz. Bir başka deyişle insanların sizin sitenize erişirken kullandıkları IPler… Burada sunucunuzun ayarlanmış IP adreslerinden birini seçebilir yada All unassigned seçeneğiyle, diğer web sitelerinin (sizin makinenizdeki) kullanmadığı tüm IPlerden yayın yapabilirsiniz. Windows 2008’de varsayılan olarak IPv6 protokolü açık olarak gelmekte. Yani isterseniz web siteniz IPv6 protokolüyle de yayın yapabilir.

Port kısmında ise web sitenizin yayın yapacağı TCP portunu seçin. Bu port normalde 80’dir. Ancak 80. porttan yayın yapan bir başka siteniz varsa 80. portu kullanmazsınız.  Bu sorunu aşmak için ya başka bir port numarası yazacaksınız ya da Hostname kısmından web sitenizin host adını yazacaksınız. Siteniz web üzerinde yayın yapacaksa, burayawww.windowsmagazin.com gibi bir hostname yazmanız gerekir.

Tüm ayarlarınızı yaptıysanız ve web sitenizin hemen yayına başlamasını istiyorsanız “Start web site immediately” kutusunu işaretleyin ve OK e basın. Böylelikle web siteniz oluşturulmuş olur.

Web sitesinin oluşturulması tek başına yeterli değildir. Siteniz bu haliyle açılmayacaktır. Şimdi bir dizi ayar yapmamız gerek. Evvela Default Document ayarını yapalım Default document web sitesini birisi açtığında çalıştırılacak olan ilk dokümandır. Öyle ya aynı dizin içinde bir sürü html sayfası olabilir, birisi sitenizi tıkladığında hangi doküman ilk olarak çalıştırılacak? Bu karmaşayı gidermek için web sitenizi seçin, sağ ekranda “Default document” ı seçin(Şekil 6). Web sitenizin ana sayfaı hangi dokümansa onu ilk sıraya yazın. Örneğin indeks sayfanız index.html ise ilk sıraya index.html yazınız.

 Şekil 6 – Default Documents

Default dökümanımızı seçtikten sonra web sitemize kimlerin erişmesi istiyorsak onları seçmemiz lazım. Bunu da “Authorization Rules” dan yaparız ( Şekil 7)

 Şekil 7 – Authorization rules ile kullanıcıları seçin.
  

Aslında çoğu site için All users yani herkes seçeneği doğru bir seçimdir. Ancak sizin web siteniz herkese açık olmayan bir site olacaksa bu durumda hangi kullanıcıların sayfalarınıza erişeceğini belirlemeniz gerekir. Boş alana sağ tıklayın ve users komutunu tıklayın. (Şekil 8)

 Şekil 8 -  Yetkilendireceğiniz kullanıcıları seçin

Bu ekranda All Users ( Bilgisayardaki tüm kullanıcı hesapları), All anonymous users ( Nereden gelirse geldin tüm bağlantı istekleri), Specified Role sor user groups ( Belirlediğiniz guplar), specified users( belirli kullanıcılar ) seçeneklerini seçebilir ve ayrıca bu kuralları belli başlı http istekleri ( get, post vs) içinde uygulatabilirsiniz. Seçiminizi yaptıktan sonra ok i seçin. Ben All users’ı seçtim çünkü benimki özel bir web sitesi olacak :-)

Kullanıcı seçimini de yaptık, peki işimiz bittimi? Henüz hayır. Şimdide kimlik doğrulama metotlarını seçmemiz lazım. Normalde IIS 7.0’da Anonymous Authentication yani herkesin erişimi açık durumdadır. Bu herkese açık web siteleri için uygun bir seçenektir. Ancak benimki gibi yerel ağda çalışan bir site için anonymous acess uygun değil. Kaldı ki ben bir önceki adımda All users’ı seçmiştim, yani bu bilgisayardaki tüm kullanıcıları. Bu kullanıcılar Windows kullanıcıları olduğu için Windows kimlik doğrulamasından geçmesi gerek.

 Şekil 9 – Windows Authentication aktif hale getirin.
  

Bu kimlik doğrulama metodunu aktif hale getirmek için ana pencerede Authentication’ı seçin, karşınıza gelen ekranda (Şekil 9) Windows Authentication’a sağ tıklayıp Enable seçeneğini seçin. Artık IIS 7.0 Windows Authentication yapmaktadır :) Tabii eskidende olduğu gibi Asp.net, basic, digest, forms authentcation seçeneklerini de yerine göre kullanabilirsiniz.

  

 Şekil 10 –  IIS 7.0’da çalışan bir Web sitesi. 
Sonunda her şeyi bitirdik. Şimdi Web sitemi test etmek için Internet Explorer’a web sitemin IP adresini yazıyorum ve enter..

Windows 2008 ve IIS 7.0 ile çalışan bir web sitemiz var artık! Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle hoşça kalın.

 Kaynak: http://www.cozumpark.com/blogs/windows_server/archive/2010/01/03/windows-2008de-iis-7-0-web-sitesi-yayinlamak.aspx (Mart 2014)

Robots.txt Dosyasını Etkili Kullanın

Sitenizde bulunan içeriğin arama motorları tarafından erişim iznini robots.text dosyasını kullanarak ayarlayabilirsiniz. Buna karar vermeden önce hangi içeriğin taranmasına veya taranmamasına iyice karar verilmelidir.

Dosyaya ulaşmak için; http://idriskizilboga.blogspot.com/robots.txt örneğine bakabilirsiniz.

Buradan site tarafından izin durumlarını görebilirsiniz.

Başlık Etiketlerinin Uygun Kullanımı

Sayfada bulunan metin başlıklarının uygun bir şekilde kullanılması (Başlık büyüklüğü, Kalın, İtalik, Renk...), kullanıcıların konuyu daha rahat takip etmelerini ve dikkatini çeker. Bundan dolayı metin etiketlerini kullanırken dikkatli olmalıyız.

Taslak Hazırladığınızı Düşünün

İçerik oluştururken ana başlıklar, alt başlıklar nelerdir ve nerelerde, nasıl kullanılacakları dikkatli bir şekilde düşünülmelidir.

Bunlardan Kaçının:

• Başlık metinlerini (h1,h2...), <strong> veya <em>  yerine kullanmak.
• Kararsızca metin büyüklüklerini değiştirmek.

Sayfa Boyunca Uygun Başlıklar

Başlık etiketlerini mantıklı bir şekilde kullanın. Çok fazla ve gereksiz etiket kullanımı kullanıcıların içeriği gözden geçirmelerini zorlaştırır.

Bunlardan Kaçının:

• Abartılı sayıda etiket kullanımı.
• Tüm içeriği tek başlık altında tutmak.
• Başlık etiketlerini sadece renk için kullanmak.

Resimlerin Kullanımını İyileştirin

Resimler her ne kadar metin gibi kullanılmasa da "alt" özelliği ile arama motorları tarafından görülmesini sağlayabilirsiniz.

Kısa Fakat Tanımlayıcı Dosya Adı ve "Alt" Metin Kullanın

Sayfa iyileştirmelerin de olduğu gibi kısa ve tanımlayıcı dosya adı ve "alt" metni kullanmak en iyisidir.

Bunlardan Kaçının:

• "Resim.gif", "image.jpg" gibi genel tanımlamalar.
• Çok uzun isimlendirmeler.
• "Alt" özelliğine rastgele metin eklemek.

Resimlerin Bağlantı Olarak Kullanımında "Alt" Özelliğini Kullanın

Resimlere bağlantı vermeyi düşündüğümüzde, "alt" özelliğini kullanmak Google'ın sayfayı anlamasına yardımcı olacaktır.

Bunlardan Kaçının:

• Çok uzun "alt" metni kullanmak, spam olarak algılanabilir.
• Resimlere bağlantıyı sadece site içi kullanımda kullanmak.

Resim Site Haritaları Kullanın

Resim Site Haritalarını kullanmak, Google'ın sitenizde bulunan resimler hakkında bilgisini artıracaktır.

Daha İyi Bağlantı Metni Oluşturun

Bağlantı metni kullanıcılar tarafından görülen ve tıklandığında kullanıcıyı belirli sayfaya yönlendiren <a href="..."></a> etiketi ile kullanılan özelliktir. İyi bir bağlantı metni ile kullanıcılar ve arama motorları rahatlıkla bağlantı verilen sayfanın içeriğini öğrenirler.

Açıklayıcı Metin Kullanın

Bağlantı metni, gidilecek sayfa hakkında temel bilgileri içermelidir.

Bunlardan Kaçının:

• Genel açıklamalar, "tıklayınız", "sayfa", "içerik"
• İçerik ile ilgisiz metin,
• Sayfanın URL'ni bağlantı metni olarak belirlemek, 

Özlü Metin Kullanın

Bir kaç kelime veya ifade kullanın.

Bunlardan Kaçının:

• Uzun bağlantı metni, cümle veya paragraf gibi.

Bağlantı Metni için Farklı Format Kullanın

Kullanıcıların normal metni ve bağlantı metnini ayırmalarını kolaylaştırınız.

Bunlardan Kaçının:

• Bağlantı ve normal metni aynı gösteren CSS'ler kullanmak.

Kaliteli İçerik ve Servisler Sunun

Web sitenizin türünden bağımsız olarak , içeriğin ve servislerin kalitesini sürekli artırmanız gerekir. 

Okuması Kolay Metin 

Kullanıcılar güzel yazılmış ve takibi kolay içerikten hoşlanırlar.

Bunlardan Sakının:

• Dil bilgisi ve yazım hatası olan metinler,
• Resim üzerinde metinin verilmesi, kullanıcılar yazıyı kopyalamak isteyebilir.

Konuyu Düzenleme

Konunun akışı, başlangıç-bitiş kısımları belirli olmalıdır. İçeriği bölümlendirmek kullanıcıların takibini kolaylaştırır.

Bunlardan Sakının:

• Başlıksız, alt başlıksız, paragrafları çok uzun metinler.

Yeni, Farklı İçerik

Yeni içerik sadece eski takipçilerinizi değil aynı zamanda yeni takipçileri sitenize çeker.

 

Bunlardan Sakının:

• Kopyalanmış, alınmış metin kullanmak.
• Neredeyse aynı içeriği tekrar kullanmak.

İçeriği Takipçileriniz İçin Oluşturun, Arama Motorları İçin Değil

İçeriği takipçilerinizin istek ve ihtiyaçlarına göre hazırlayın. 

• Çok sayıda ve gereksiz anahtar kelime kullanımı,
• İçeriğin kullanıcılardan gizli tutulması, arama motorlarına ise açık olması.

Site Navigasyonunu Kolaylaştırın

Doğal, Akıcı Hiyerarşi

Genelden özele doğru içerik akışını yapabildiğiniz kadar kolay yapınız.

Bunlardan kaçının:

·        Karışık link yapısı, ör. Sayfalara rastgele link verilmesi.
·        İç içe çok sayıda link olması, Duyuruyu bir kaç linkten sonra açmak.

Navigasyonun Metin Olması

Sayfalara ulaşmak için verilen linklerin text olması arama motorlarının çalışmasını kolaylaştırır.

Bunlardan kaçının:

·        Flash veya resimlere link vermeyiniz,  arama motorları linkleri göremeyebilir.

Navigasyon için basitliğe ve kullanım kolaylığına odaklanın!!!

Sitenizde Site Haritası (Site Map) Kullanın

Basit bir site haritası tüm sayfalarınızın linklerini barındırır.

Bunlardan kaçının:

·        Site haritasını güncellememek.

·        Organize edilmemiş site haritası, hiyerarşinin belli olmaması.

Kullanışlı Bir 404 Sayfası

Kırık veya yanlış yazılmış bir linkten dolayı istenen sayfaya ulaşılmaz ve hata verir. 404 yani hata sayfalarını Ana Sayfa’ya veya en çok ziyaret edilen sayfalara yönlendirebilirsiniz. Google Web Master Tools kullanılarak “not founds” hatalarının nedenlerine bakabilirsiniz.

Bunlardan kaçının:

·        Arama motorları tarafından  404 sayfalarının indexlenmesine izin verilmesi, Çözüm :webserver tarafından 404 hatalarında HTTP satus Code verilmesi.

·        Sadece “Bulunmadı”, “Hata” mesajlarının olması.

·        Sitenizin tasarımına uygun olmayan 404 sayfası tasarımı.

Social Media Video 2013

URL Yapısını Düzenleme

   Arama motorlarında üst sıralara tırmanmak için site içinde kullandığınız sayfaların adlandırılması önem arzeder. Arama yapılırken aranan kelime URL'niz ile eşleştiğinde koyu olarak görünür. Bundan dolayı kullandığımız URL adları sayfa ile ilgili, akılda kalıcı, düzenli ve çok uzun olamamalıdır.

Aşağıdaki Uygulamalardan Kaçınalım.

• Uzun ve gereksiz kodlamalı URL kullanımı,
• page1.html gibi varsayılan kullanımı,
• Çok uzun URL kullanımı, dersleri-buradan-izleyebilir-görebilirsiniz.html gibi,
• Çok fazla alt kategori oluşturma  ".../dir1/dir2/dir3/dir4/dir5/dir6/page.html" gibi,
• İçerikle ilgili olmayan URL isimleri,
• Aynı sayfaya birden fazla bağlantı verilmesi,
• Rastgele büyük-küçük harf kullanımı olmamalıdır, genellikle küçük harf kullanılır.

Meta Etiketi

  Web sayfası uygulamalarında kullandığımız etiketlerden biride <meta> etiketidir. Bu etiketi, sayfa hakkında bilgi vermek için kullanırız. Kısaca özet bilgileri burada bulunur. Bu bir, iki cümle veya bir paragraf olabilir.
  Google ve diğer arama motorları, aramalarında meta etiketini kullanabilirler. Bundan dolayı meta etiketini kullanmak sayfalarımızın üst sıralara çıkmasını sağlayacaktır. 
   Her sayfa için yeni bir meta etiketi kullanmak daha iyi olacaktır. Aynı zamanda, kullandığımız bilgilerin konu ile ilgili olmasında dikkat etmeliyiz. 


Örnek:
<html>
<head>
<title>Information Technologies, Technology,Technologies, Information</title>
<meta name="description" content="Bilişim teknolojileri hakkındaki son gelişmeleri ve güncel olarak kullanılan teknolojilerin anlatımına yönelik videoları ve makaleleri içerir. ">
</head>
<body> 
</body> 
 </html>

Arama Motoru Düzenlemesi

  Sahip olduğumuz web sitesinin ve web sayfalarının arama motorlarında yapılan aramalarda üst sıralarda olmasını isteriz. Bunun için Search Engine Optimization (SEO) olarak adlandırılan değişik ayarlamalar ve uygulamalar mevcuttur. Bir uygulama ile başlayalım.

Benzersiz, Doğru Başlıklar

   Web sayfalarını adlandırırken kullandığımız isimlerin doğru olmasına dikkat etmeliyiz. Arama motorları sayfalarımızı <title> etiketine göre ararlar. Bundan dolayı her sayfa için yeni ve doğru bir isim kullanmak gerekir. Bunların boş bırakılmaması ve uygun bir şekilde doldurulması sitemizin ziyaret sayısını artıracaktır. Aşağıda doğru ve yanlış uygulamalar gösterilmiştir. Daha fazlasına buradan ulaşabilirsiniz.

Doğru: Birbirine yakın birden fazla isim kullanın.  
<html>
<head>
<title>Information Technologies, Technology,Technologies, Information</title>
</head>
<body> 
</body> 
 </html>


Eksik: Tek isim kullanmak verimliliği düşürür.
<html>
<head>
<title>Information Technologies</title>
</head>
<body> 
</body> 
 </html>


Eksik: Yanlış veya varsayılan isim kullanmak verimliliği düşürür.
<html>
<head>
<title>New Page, Default</title>
</head>
<body> 
</body> 
 </html>